DAGVLUCHT NAAR YEREVAN

Vlucht naar Yerevan de hoofdstad van Armenië waar je  in het donker, maar voor middernacht, aan komt op Zvartnots International Airport. Na de onontkoombare formaliteiten bij de douane, is er een vlotte transfer naar het super centraal gelegen hotel. Hier breng je 3 nachten door waarbij overdag diverse dagexcursies met een lokale gids worden uitgevoerd.

 

CITY TOUR EN ECHMIADZIN

De gids start de ochtend met een rit van ongeveer een uur naar de plaats die je het Vaticaan van Armenië kunt noemen: Echmiadzin. Onderweg rijd je langs een groot aantal nachtclubs met klinkende namen als ‘Las Vegas’ en ‘Le Moulin Rouge’. In de residentie van de patriarch aangekomen woon je een deel van de zondagdienst bij. Het is een bont spektakel van enkele uren en ook al kun je de liturgie niet volgen, het is een boeiend gebeuren dat zich voor een deel ook buiten de kathedraal afspeelt. Op de terugweg is er een stop bij de restanten van de 7e eeuwse ronde paleiskerk van Zvartnots. Voor de rest van de dag zal de gids een aantal suggesties aandragen zoals de lokale souvenirmarkt de Vernisaj.

 

TEMPEL VAN GARNI – KLOOSTERKERK GEGHARD

Gebouwd op de rand van een steile kloof staat de enige Romeinse tempel die Armenië rijk is; de tempel van Garni. Ooit gebruikte de koninklijke familie dit als zomerresidentie. Geniet van het fantastische zicht en neem een kijkje bij de restanten van het nabijgelegen badhuis. Enkele kilometers verder bezoek je het gedeeltelijke van boven naar beneden in de rotsen uitgehakte Geghard kloostercomplex. Het verhaal gaat dat de speer waarmee Jezus doorstoken werd hier lange tijd is bewaard. Terug in Yerevan resteert een stadswandeling met de gids. Er is een bezoek aan het ‘monument van de genocide’. In de indrukwekkende tentoonstellingsruimte die hierbij hoort, wordt met beeldmateriaal, muziek en krantenartikelen een beeld geschetst van wat er zich zo’n honderd jaar geleden heeft afgespeeld. Verder staat de ‘Cascade’ (waterval), een betonnen versie van de Spaanse Trappen, waarin een museum van moderne kunst is ondergebracht, op het programma. De waterval doet tevens dienst als ontmoetingsplaats voor trendy jongeren.

 

VIA KLOOSTERROUTE NAAR GORIS

Bekend wordt verondersteld dat de berg Ararat, de trots van Armenië, in het oostelijk deel van Turkije is te vinden. Vandaag rijden we naar de kerk van Khor Virap. Vanaf het complex zie je de zwaarbewaakte grens. Aan beide kanten staan de nodige uitkijkposten opgesteld. De gids vertelt over Sint Joris de Verlichter die hier in een diepe duistere kerker 13 jaar gevangen is gehouden, maar uiteindelijk in 301 de Armeense koning tot het christendom wist te bekeren. De plek is dus om twee redenen van grote nationale betekenis en wordt dan ook veel voor schoolreisjes gebruikt. Verder bezoek je deze dag het schilderachtig gelegen klooster van Noravank. Als laatste site brengen we een bezoek aan Zorats Karer het Stonehenge van Armenië. Deze locatie met steencirkels die precies zo staan gericht dat ze de bewegingen van de zon en de maan kunnen volgen, is echter vele honderden jaren ouder dan het Engelse Stonehenge. Als de tijd het toe laat krijg je voor het inchecken nog een impressie van het Oud Khndzoresk Grotdorp. Tot de 20e eeuw was dit netwerk van door mensen gebouwde grotten het grootste dorp in Oost-Armenië.

 

VAN TATEV VIA DE SELIM PAS NAAR DILIJAN

We beginnen vandaag met een letterkijk hoogtepunt. In Tatev vind je namelijk de langste kabelbaan ter wereld. Over een lengte van een kleine 6 kilometer brengt een goed geoliede gondel (‘de vleugels van Tatev’) je in ongeveer 12 minuten naar het, hoog in de bergen gelegen, eeuwenoude Tatev klooster. Je krijgt van boven een kijkje op het leven in een Armeense vallei. Er worden nog dagelijks diensten gehouden in dit markante klooster waar gelovigen zich dan ook met grote regelmaat melden. Mocht je – om wat voor reden ook – niet in de gondel willen stappen dan kun je de tijd doorbrengen in het strak ingerichte restaurant aan de voet van de kabelbaan.

Dan zetten we onze weg voort naar Dilijan. Als we de Selimpas nemen (2200 meter) is er halverwege een stop bij de Selim karavanserai, pleisterplaats langs de oude zijderoute. Je passeert het ‘Het veld van de Khachkars’. Khachkars zijn grote liggende met rozetten en kruismotieven bewerkte plaatstenen of stèles, die ter nagedachtenis dienen van een belangrijke gebeurtenis. Hier geldt een vast fotostop. Dan gaat het verder langs het Sevan meer. Ooit kende Armenië drie grote meren. Alleen het Sevan meer is nu nog in Armeense handen. Door een foutief irrigatiebeleid zakte de waterspiegel in korte tijd meer dan 10 meter. In de zomer is het hier druk met dagjesmensen uit Yerevan die hier picknicken en sjaslieks op een rooster leggen, zwemmen, zonnen of een waterfiets huren. Buiten de zomermaanden is het stil en is het goed relaxen.

Tot slot bereiken we  Dilijan, in de Sovjettijd stond hier een immens sanatorium dat tegenwoordig als hotel dienst doet. Je ziet gerestaureerde 19e eeuwse huisjes, sommige bewoond, andere worden nu als werkplaats of galerie gebruikt. We overnachten in een sfeervol hotel in het plaatsje Dilijan.

 

UNESCO SITES: HAGHPAT & SANAHIN

In de ochtend bezoeken we het Dilijan Nationaal Park. Tussen groene bossen en weiden met wilde bloemen bezoeken we het Goshavank klooster. Het tweede klooster dat je vandaag te zien krijgt is het Haghartsin klooster. Driehonderd jaar geleden was dit klooster het cultureel, religieus en educatief centrum van Armenië. In het noordelijk berggebied vinden we het klooster van Haghpat, dat ook hoort tot het nodige UNESCO werelderfgoed dat in Armenië ruimschoots vertegenwoordigd is. Even later sta je bij het je bij het Sanahin klooster. Beide kloosters dateren uit de 10e eeuw en worden altijd in één naam genoemd. De monumenten die vandaag met Armeense gids worden bezocht liggen stuk voor stuk hoog in de beboste bergen en gedeeltelijk verscholen. We nemen aan het eind van de middag intrek in een fijn hotel aan het riviertje de Debed.

 

AANKOMST TBILISI

Onderweg naar de Georgische grens krijg je kolossale, afgetakelde staal- en betonrestanten van de aluminiumindustrie te zien, waar dit gebied ooit om bekend stond. De grensformaliteiten duren vaak langer dan we zouden willen, dat kan te maken hebben met ijverige ambtenaren die opzoek zijn naar stempelinkt of nieuwe carbonpapiertjes. Eenmaal in het Georgië rijden we direct door naar de hoofdstad en strijken neer in één van de hotels in het hart van het oude gedeelte van de stad.

 

STADSVERKENNING MET LOKALE GIDS

Stadsverkenning Tbilisi. Met een Engelssprekende gids wandel je door het oude deel van de stad. De bezienswaardigheden liggen op loopafstand van elkaar en zijn makkelijk bereikbaar. Gestart wordt met een bezoek aan de 13e eeuwse Metekhi kerk, strategisch gelegen aan de snel stromende rivier de Mtkvari. Dan volgen de badhuizen met zwavelhoudend water, de burcht, de synagoge en de houten huizen met bewerkte balkonnetjes. De Rustavali Avenue is voor ‘lopen en kopen’ en ’s avonds is het goed toeven in het mondaine wijkje rond Chardin street.

 

TBILISI – MITSKHETA –  GUDAURI

Een niet al te lange rit brengt je naar Mitskheta, de oude hoofdstad van het land. Hier krijg je de Svetiskhoveli Kathedraal en het Jvari klooster te zien. Beide gebouwen behoren tot het door de UNESCO opgestelde werelderfgoed. De volgende etappe leidt naar het Ananuri complex, een oude vesting met twee rijk gedecoreerde kerken aan een meer. Met late avondzon baadt de burcht in de laatste zonnestralen, mooi moment voor een foto-stop. Via de Military Highway kom je uiteindelijk in Gudauri, dit is een boven de boomgrens gelegen skioord. Hier overnachten we in een hotelletje om morgen de ‘Drievuldigheidskerk’ te bezoeken.

 

GERGETI TRINITY DRIE-EENHEIDS-KATHEDRAAL

Prachtig gelegen, volledig geïsoleerd op een heuveltop met als achtergrond de besneeuwde Mount Kazbek (ruim 5000 meter en één van de hoogste berg in de Kaukasus) vind je de Gergeti Trinity kerk. Vanuit het hotel is het een rit van ruim een uur over een slecht begaanbare en kronkelende weg met besneeuwde bermen. Vanuit het dorp tot waar de chauffeur kan komen is het een klimmetje van ongeveer anderhalf uur naar de drie-eenheids-kathedraal. Het alternatief dat door dorpsbewoners geboden wordt is te paard, of per fourwheeldrive. Een mooie route brengt je weer terug naar het hotel in Gudauri. Op de terugweg rijd je langs het ‘Russische vriendschap monument’, de staat van onderhoud lijkt iets te zeggen over de huidige relatie tussen beide landen.

 

GUDAURI – KUTAISI

Op weg naar Kutaisi is er een stop in Gori, de geboorteplaats van Jozeph Stalin. Zijn geboortehuis staat er nog en ook is er het door hemzelf ter meerdere eer en glorie neergezette ‘Stalinmuseum’. Ook kun je zijn gepantserde treinstel bekijken. De chique met mahoniehout uitgevoerde treinwagon heeft een keukentje, een communicatie coupé, twee gastenvertrekken, een salon en een slaap- en bad coupé voor de leider. Dan rijden we naar het oudste grottendorp van Georgië: Uplistsikhe. Een mooie route brengt je in de middag naar Kutaisi. Naast landschappelijk schoon zie je veel Russisch ‘erfgoed’: lege en vervallen, kolossale fabriekscomplexen en tientallen gesloten tankstationnetjes. Er wordt overnacht in een klein guesthouse waar we ’s avonds ook de maaltijd gebruiken. Homemade food, met een keuze uit lokale wijnen. Kutaisi wordt algemeen gezien als de plaats die het meest ‘representatief’ is voor Georgië, misschien dat dit komt omdat de ‘Willem van Oranje van Georgië’  hier ligt begraven.

 

KUTAISI – AKHALTSIKHE

De dag begint met een aantal sites in en rond Kutaisi. Het land van Kolchis, de naam waarmee dit gebied in de oudheid werd aangeduid. De streek is bekend uit het verhaal van de Griekse mythe Jason en de Argonauten die hier het Gulden Vlies kwamen halen. Het eeuwenoude centrum van het plaatsje wordt gevormd door statige klassieke gebouwen rond een centraal plein. In de zomer vinden hier vaak openluchtconcerten plaats waar veel jongeren op afkomen. Je bezoekt de Bagrati kerk uit de 11e eeuw, waarvan de restauratie zojuist voltooid is. De ingrijpende verbouwing was voor de UNESCO reden om de kathedraal van haar lijst van erfgoed te schrappen. Kijk en oordeel zelf. Ook krijg je het Gelati klooster en de daarbij gelegen academie te zien, waar de ‘vader des vaderlands’ David de Bouwer begraven ligt. Dan rijden we via Bakuriani, in winter en voorjaar een op en top skioord, naar Akhaltsikhe.

 

GROTTENCOMPLEX VARDZIA – TBILISI

Vandaag naar het imposante grottencomplex van Vardzia. Over een lengte van bijna een halve kilometer en 6 verdiepingen hoog vind je hier zo’n 3000 in de rotsen uitgehakte grotten. De kern van het complex is de Assumption kerk. De gevel hiervan is bij een aardbeving gedeeltelijk verdwenen maar de fresco’s uit de 12e eeuw worden tot de mooiste van de regio gerekend. Het bij de kerk horend klooster is ook vandaag de dag nog in gebruik. In hoogtijdagen woonden hier zo’n 2000 monniken. Na dit te hebben gezien is er gelegenheid om iets te gebruiken bij de cafetaria aan het water, vervolgens rijden we in een rustig tempo via Tsalka (de meren route) terug naar Tbilisi.

 

FACULTATIEF DAVID GAREJA – WIJNGEBIED KAKHETI

Facultatieve dagexcursie naar het oostelijk gelegen David Gareja grottencomplex uit de 6e eeuw en het wijngebied Kakheti. Na het tegen de bergen aangebouwde Lavra klooster bekeken te hebben is het wandelend over de bergkam nog 50 minuten naar het Udabno klooster. De grotten die bij het klooster horen zijn van redelijk goed bewaarde religieuze fresco’s voorzien. Het klooster ligt hoog en je hebt  mooi zicht over de woestijn en valleien van het westelijk deel van Azerbeidzjan.

De middag is dan uitgetrokken voor het beroemde wijngebied Kakheti, de wijnkelder van Georgië. De streek was tijdens de bezetting de grootste wijnleverancier van de Sovjet-Unie. De karaktervolle donkere wijnen worden in dit gebied nog volop geproduceerd, vaak kleinschalig en op traditionele manie gerijpt, Na een bezichtiging van één van de vele wijnboerderijen, die wordt afgerond met een proeverij (waar de chauffeur niet aan mee doet), worden we teruggebracht naar ons hotel in Tbilisi.

Voor wie niet voor de excursie inschrijft is er een vrije dag in dat bruisende Tbilisi. Waar de oude stad op diverse locaties naadloos overgaat in de 21e eeuw. Geniet van het uitbundig stadsleven vol straatmuziek, wijnkelders en terrasjes. Tbilisi, het nieuwe Beiroet? Neem de stoeltjes lift naar oude citadel, in 360 gebouwd door de Perzen. Zie hoe strategische de stad zich uitstrekt langs de oevers van de rivier Mtkvari. Maak een keuze uit de diverse musea. Daarvan mag vooral het Kunst Museum niet gemist worden, met veel iconen, juwelen en een kleine Egyptische sectie. Zie wat je nog niet gezien hebt, doe wat je nog niet gedaan hebt. De reisleiding is er voor vraag en antwoord. ’s Avonds kan afscheid genomen worden van de lokale keuken.

 

TERUGVLUCHT

Vandaag verlaat je Georgië. Vroeg stijg je in Tbilisi op, om enkele uren later weer in Amsterdam (indien gewenst Brussel) aan te komen.